Trump ile Putin’in motorin anlaşmasında ilk tankerler ABD limanlarına ulaşamadı. İki gemi rotasını değiştirirken üçüncüsünün boşaltma limanı belirsiz kaldı. Washington’ın yaptırım muafiyetine karşın hukuki itirazlar sevkiyatı zorluyor.
Rus motorini sevkiyatı, tankerlerin rota değiştirmesi ve ABD’deki yaptırım itirazları nedeniyle aksadı. Üçüncü geminin limanı hâlâ belirsiz.
Donald Trump ile Vladimir Putin’in 9 Ekim’de duyurduğu motorin tedarik planında ilk sevkiyatlar beklenen şekilde ilerlemedi. Rusya’nın Primorsk Limanı’ndan ABD’ye gitmek üzere yola çıkan üç tankerden ikisi rotasını değiştirdi, üçüncü geminin ise yükünü hangi limana boşaltacağı netleşmedi.
Talisman ve Leruo adlı tankerler, ABD’nin Atlantik kıyılarındaki limanları gösteren varış bildirimlerini güncelledi. Rus bayraklı Talisman Atlantik’ten Akdeniz’e yönelerek Cezayir açıklarına ulaşırken, Sierra Leone bayraklı Leruo varış noktasını Brezilya olarak bildirdi. Her iki geminin de Batılı ülkelerin yaptırım listelerinde bulunması, ABD limanlarında kabul edilmelerini zorlaştırıyor.
Yaklaşık 40 bin ton motorin taşıyan Malta bayraklı Agioi Fanendes’in 7 Kasım’da New York’a ulaşması bekleniyordu. Ancak 22 Ekim’de Primorsk’tan ayrılan gemi, daha sonra varış bilgisini “talimat bekliyor” anlamına gelen bir ifadeyle değiştirdi. Kuzey Atlantik’te ABD kıyılarına doğru ilerleyen tankerin kesin boşaltma limanı açıklanmadı.
Moskova, tankerlerin rotalarını değiştirdiği yönündeki haberleri reddederken Rus yetkililer sevkiyatların sürdüğünü savundu. Kremlin ise ticari teslimatların ayrıntılarına ilişkin açıklama yapmadı.
ABD Hazine Bakanlığı, 9 Ekim’de yayımladığı 135 numaralı genel lisansla Rus menşeli motorinin satışı, taşınması, boşaltılması ve ithalatına yönelik bazı işlemlere 7 Nisan 2027’ye kadar izin verdi. Buna karşın, 2022’de Rus petrolü ve petrol ürünlerinin ithalatını yasaklayan federal düzenlemenin yürürlükte olması, muafiyetin hukuki dayanağı konusunda tartışma başlattı.
New Jersey Valisi Mikie Sherrill, eyaletteki liman ve terminal işletmecilerine Rus motorini taşıyan gemileri kabul etmemeleri çağrısında bulundu. Kongre’de Demokrat ve Cumhuriyetçi siyasetçiler de anlaşmaya itiraz ederken Hazine Bakanlığı geçici iznin mevcut hukukla uyumlu olduğunu savundu. Konuyla ilgili nihai bir yargı kararı bulunmuyor.
Planın ilk aşamasında ABD ve küresel piyasalara 300 bin tonun üzerinde motorin gönderilmesi, kasım ayında ise 500 bin tonluk ek sevkiyat yapılması öngörülüyordu. Daha sonraki aşamalarda 1 milyon ve 3 milyon tonluk ilave tedarik seçenekleri gündeme gelmişti. Toplamı 4,8 milyon tonu aşan planın uygulanması, üretim kapasitesine ve sevkiyatların alıcı bulmasına bağlı.
Rus motorini sevkiyatı, ABD’de motorin stoklarının 20 yılı aşkın sürenin ardından ilk kez 100 milyon varilin altına indiği bir dönemde aksadı. Pompa fiyatlarının galon başına 6,27 dolara ulaştığı ülkede, enerji altyapısına yönelik riskler, rafineri kapasitesindeki kayıplar ve lojistik sorunlar fiyat baskısını artırıyor. Sevkiyatların gerçekleşmesi kısa vadede arzı destekleyebilir ancak miktarın küresel tüketim karşısında sınırlı kalması nedeniyle kalıcı bir fiyat düşüşü beklenmiyor.
DENİZ HABER AJANSI
