Marmara Denizi'nde beyaz köpük alarmı
Marmara Denizi'nin dip yapısı ve canlı çeşitliliği üzerine çeşitli araştırmalar yapan bilim adamları yine iç denizimizin tükenme noktasına geldiğini bir kez daha kanıtladı.
Marmara'da pimi çekilmiş el bombası: Beyaz Köpük
Marmara Denizi'nin dip yapısı ve canlı çeşitliliği üzerine çeşitli araştırmalar yapan bilim adamları yine iç denizimizin tükenme noktasına geldiğini bir kez daha kanıtladı. Uzmanlar; deniz yüzeyini kaplayan beyaz köpüğün biyolojik zehir etkisi göstererek midye, istiridye ve yumuşak mercanların azalttığı; erimiş oksijen oranını düşürdüğü ve palamut gibi yerli türlerinde azalmasına yol açtığını belirtti.
Sevinç-Erdal İnönü Vakfı'nın desteğiyle 30 Temmuz-14 Ağustos tarihlerinde Marmara Denizi'nde çalışmalar yapan bilim adamları ortaya çıkan ürkütücü sonuçları açıkladı. 'Marmara Denizi'nin değişen Oşinografik Şartlarının İzlenmesi' projesi için Marmara, Balıkesir ve İstanbul üniversitelerinden biyolog, deniz biyologu, çevre mühendisi ve kimya mühendislerinden oluşan 19 kişilik ekip biraraya geldi. Bilim insanları son yıllarda Marmara Denizi'nin hemen her yerinde bolca görülen biyolojik zehir olan beyaz köpük-salya üzerinde yoğunlaştı. 2007 yazından beri iç denizimizin üzerinde beyaz bir tabaka gibi duran salyanın yerel türleri ve dip canlılığını nasıl yok ettiğini araştıran uzmanlar çok ciddi uyarılarda bulundu. Proje koordinatörü hidrobiyolog Levent Artüz, Marmara'yı Çanakkale Boğazı çıkışına kadar incelediklerini, bitkisel plankton olan beyaz köpüğün şehirlerin yarattığı kirlilik nedeniyle aşırı çoğaldığını belirtti. Artüz, İstanbul ve başta olmak üzere tüm yerel yönetimlerin kanalizasyon ve atık su sistemlerini çevreye uygun hale getirirmesi gerektiğini vurguladı. Artüz, "İnsansal atıklar nedeniyle tüm denizi kaplayan bitkisel planktonun 2 yıl içinde Marmara'da köklü değişiklikler yaptığını gördük. Salya çökerek dipteki midye, istiridye ve yumuşak mercanları neredeyse tamamen yok ediyor. Ardından daha dayanıklı olan deniz hıyarı, deniz yıldızı, deniz kestanesi gibi türler aşırı çoğalarak diğer türleri yemeye başlıyor. Değişimle birlikte ekonomik değeri olan palamut, çinekop gibi yerel balık türlerimiz azalıyor" dedi.
Biyolojik zehir insan sağlını da tehdit ediyor
Hidrobiyolog Artüz ayrıca, iç denizimizin bin metre altındaki sıcaklığın 0,8 derece artış, balıkların besleneceği planktonların çeşidinde de ciddi azalmalar gözlemlediklerini belirtti. Artüz, "Balıkların gıdası olan planktonlar yok oluyor. Öte yandan sarı madde nedeniyle denizdeki bulanıklık her geçen gün artıyor. Marmara kaldıramayacağı kadar yoğun bir kirlilik ile karşı karşıyadır. Kirlilik artık 2. fazı olan 'tür çeşitliliğinin bozulması ve bazı fert adetlerinde yoğun artışlar' durumundadır. Üçüncü ve son fazda ise Marmara bitecektir. Salyalar ise Marmara'da pimi çekilmiş el bombası gibidir. Biyolojik zehir içeren mikroorganizmalarda yoğun artışlar insan sağlığını ve balıkçılık ekonomisini tehdit etmektedir. 80'li yıllardaki bilim insanlarının tüm öngörüleri gerçekleşiyor. Halen Marmara’da fok balıkları ve denizkaplumbağaları yaşıyor." diye konuştu.
Bilim insanları, önlem almakta çok geç kalınmasına rağmen halen birşeyler yapılabileceğini söylerken, konunun bir afet bölgesi statüsünde içinde ele alınması gerektiğini vurguladılar.
Kaynak: Gökhan Karakaş - Milliyet
