İztuzu Plajı, carettalar için korunuyor
Caretta carettalar için Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan'ın İztuzu Plajı, en güvenli ve az sayıda kalmış üreme alanlarından biri.
Mayıs ayında Muğla kıyılarına gelmeye başlayacak olan Carette Deniz kaplumbağaları, Mayıs-Temmuz ayları arasında İztuzu Plajında kuluçka dönemini geçirecekler. İztuzu sahilinde gece açtıkları çukurlara gözlerinden akıttıkları yaşlar ile bıraktıkları yumurtalar korunur, zarar görmezse, yavru Carettalar kısa bir süre sonra o yumurtalardan çıkıp tekrar okyanuslara hareket edecekler.
İZTUZU PLAJI KORUMA ALTINDA
Dünyada soyu tükenmekte olan canlılar listesinde yer alan Caretta deniz kaplumbağaları, yumurtalarını bırakmak için geldikleri Dalyan'daki İztuzu plajı, Dalyanlıların ve çevrecilerle Pamukkale Üniversitesi uzmanlarının çabalarıyla Carettaların üremesine hazır hale getirildi. İztuzu Plajı'nda 1980'li yıllarda yapımına başlanan Türk-Alman ortaklı bir otel temelleri atıldıktan sonra; Dalyan halkının ve çevrecilerin yanında, burada yaşayan yabancıların, Doğal Hayatı Koruma Derneğinin ve çeşitli çevre kuruluşlarının çabalarıyla inşası engellenmiş ve otelin yapılan bölümü yıkılmıştı. Bu çabalar sonucunda Dalyan bölgesi, Özel Çevre Koruma Alanı ilan edilerek koruma altına alındı.
KULUÇKA DÖNEMİ MAYIS AYINDA BAŞLIYOR
İztuzu Plajı'nda kuluçka dönemi Mayıs-Temmuz ayları arasındaki 55-60 günlük zaman aralığında yaşanıyor. Ortalama 28.5 dereceye kadar sıcaklıkta erkek, 32 derecede ise dişilerin Temmuz ayı başlarında yumurtadan çıktığı ve bu olay Ağustos ayına kadar devam ediyor. Bırakılan yumurtaların pek çok doğal düşmanı var. Bunların başında tilkiler geliyor. Koklayarak yumurtaları bulan tilkiler, bu değerli yumurtaları yok ediyor. Yumurtadan çıkan yavrular doğal bir içgüdüyle denizden yansıyan ışığa doğru hareket ederek yaşayacakları yöne ilerliyorlar. Ancak yinede birçoğu yolunu şaşırıp susuzluktan ölüyor. Denize ulaşanların birçoğu da yengeçlere, balıklara ve kuşlara yem olmaktan kurtulamıyor. Uzmanlar her yüz yumurtadan 1 ya da 2 tanesinin bile yaşamasının, bu canlıların neslini sürdürmesinde yeterli olduğunu söylüyor.
YAŞAMIN VE DOĞANIN GÖZYAŞI
Genellikle yosun yiyerek beslenen Caretta carettalar koloniler halinde yaşıyorlar. Ömürlerinin 70 yıl olduğu tahmin ediliyor. Normalde 2-3 yılda bir yumurta yapan Caretta carettalar, tenis topu büyüklüğündeki yumurtalarını arka ayaklarını kullanarak açtığı çukurlardan birine gömüyor. Çeşitli çukurlar açan kaplumbağa (Belki yumurtaların hangi çukurda olduğunun belli olmaması için, belki de nem oranını kontrol ederek en uygun yeri seçiyor) 80 ile 100 arasında yumurtalarını bu çukurlardan birine gömüyor. Yumurtlama süresi saatlerce sürüyor ve anne kaplumbağa çok zorlandığı için sürekli gözyaşı döküyor.
Fransa, İtalya ve Uzakdoğu ülkelerinde lüks yiyecek olarak tüketilmesinin yol açtığı aşırı avlanma Caretta caretta neslinin neredeyse sonunu getirirken, Carettalar her yıl binlerce kilometre yüzerek Mayıs ayında Dalyan'a üremeye, nesillerini sürdürmeye geliyorlar. Dalyanlılar da bu yaşam savaşında Carettaların yanında yer alıyorlar. Dalyan Belediye Başkanı Arif Sarı, okyanuslar ötesinden gelen konuklarını beklerken, başta balıkçılar olmak üzere tüm tekne sahiplerini ve Muğla kıyılarında yaşayanlara, "Biz Dalyanlılar elimizden geleni yapıyoruz. İztuzu Plajımıza bırakılan yumurtaları tilkilere, yengeçlere karşı koruyoruz. Ama pek çok Caretta'nın yaşamı, yuttukları misineler, naylon atıklar ve avlandığını sananların çektikleri tetikle son buluyor. Biz Dalyanlılar Caretaların yanındayız. Herkesi de yanımızda görmek istiyoruz" diye çağrıda bulundu.
