İMEAK Deniz Ticaret Odası başkan adayı Recep Düzgit, Gemi Acenteleri Yönetmeliği hakkında son günlerde kamuoyunda eksik ve gerçeği yansıtmayan değerlendirmelerin yer aldığını belirterek kapsamlı bir açıklama yaptı. Düzgit, yaklaşık iki yıldır yürütülen süreç boyunca sektörün haklarını korumak amacıyla idari, hukuki ve kurumsal tüm girişimlerin gerçekleştirildiğini belirterek, yönetmeliğin bazı hükümlerinin değiştirilmesini sağladıklarını, uzlaşı sağlanamayan düzenlemeler için ise Danıştay’da dava açıldığını açıkladı.
Sektörü ve kamuoyunu bigilendirmek amacıyla Recep Düzgit’in yayımladığı açıklama aynen şöyle:
Son günlerde Gemi Acenteleri Yönetmeliği hakkında gerçeği yansıtmayan değerlendirmeler ve eksik bilgilendirmeler yapılmaktadır. Meslektaşlarımızın doğru bilgiye ulaşmasını sağlamak amacıyla, Yönetmelik sürecinin başlangıcından bugüne kadar yürüttüğümüz çalışmaları ve girişimleri kamuoyuyla paylaşmayı görev biliyoruz.
Gemi Acenteliği mesleğinin ve meslektaşlarımızın kazanılmış haklarının korunması konusundaki duruşumuz nettir. Geçmişte olduğu gibi bugün de yarın da meslektaşlarımızın haklarını; idari, hukuki ve kurumsal tüm platformlarda kararlılıkla savunmaya devam edeceğiz.
Yönetmelik henüz taslak aşamasındayken, İMEAK Deniz Ticaret Odası'nın gemi acentesi üyelerinin geniş katılımıyla hazırlanan görüş ve revizyon önerileri 21 Mart 2025 ve 29 Ağustos 2025 tarihlerinde ilgili makamlara iletilmiş; sektörümüzün çekinceleri ve talepleri yapılan tüm toplantı ve görüşmelerde açık bir şekilde dile getirilmiştir.
14 Mayıs 2026 tarihli ve 33253 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği'nin, hukuki ve mesleki açıdan sakıncalı görülen bazı hükümlerinin düzeltilmesi amacıyla ilgili İdare nezdinde yoğun girişimlerde bulunulmuş ve kapsamlı görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Uzlaşı yoluyla çözüm sağlanmasına öncelik verilmiş; dava açma süresi içinde itirazımıza konu düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesi ve sektörün haklı taleplerinin karşılanması beklenmiştir. Bu süreçte, Denizcilik Genel Müdürlüğü'nün 24.07.2026 tarihli ve 3812332 sayılı yazısıyla mezun olunan bölüm sayıları artırılmış; ayrıca anılan yazıda sermaye şartına ilişkin yıllık artışın her yıl ayrıca takip edilmeyeceği, bu hususun acente yetki belgesinin beş yıllık yenileme sürecinde değerlendirileceği açıklığa kavuşturulmuştur. Bununla birlikte başkanı olduğum Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği olarak, meslektaşlarımızın kazanılmış haklarının ve mesleki menfaatlerinin korunması amacıyla 13 Temmuz 2026 tarihinde Danıştay nezdinde dava açtık. Dosya, Danıştay Onuncu Dairesinin E.2026/5798 esas numarasıyla görülmektedir.
Yaklaşık iki yıldır sürdürülen bu süreçte yalnızca görüş bildirmekle yetinilmemiş; sektörümüzün haklarını korumaya yönelik somut kazanımlar elde edilmiş, kabul edilmeyen düzenlemeler ise yargı denetimine taşınmıştır.
Girişimlerimiz Sonucunda Yönetmeliğe Yansıyan Başlıca Düzenlemeler
-İlk taslakta yer alan Gemi Acentesi tanımına, acentelerimizin hukuki sorumluluğunu sınırlandırmak amacıyla "bu çerçevede yaptıkları iş ve işlemlerde kendi kusurları dışında sorumlu tutulamayan" ibaresinin eklenmesi sağlanmıştır. Bu değişiklik, acentelerimizin hukuki sorumluluğunun sınırlandırılması bakımından son derece önemlidir.
- Merkez veya şubenin askıya alınması ya da pasif duruma geçirilmesi hâlinde aynı yaptırımın merkez ve tüm şubelere uygulanmasına yönelik düzenlemeye itiraz edilmiş; şubeye uygulanan yaptırımın merkez acenteye yansıması önlenmişti.
Acente Sorumlusu olabilmek için öngörülen şartlara, çalışanlarımızın kazanılmış haklarının korunması amacıyla "veya Sicile kayıtlı acente personeli olarak en az beş yıl süreyle çalışmış olmak" hükmü eklenmiştir.
- İdare tarafından savunmanın yalnızca gerekli görülmesi hâlinde istenmesini öngören düzenlemeye itiraz edilmiş; anayasal güvence altındaki savunma hakkının korunması amacıyla "gerek görülmesi hâlinde" ibaresi yönetmelikten çıkarılmıştır.
-Tali acenteye, ücret tarifesinde belirlenen bedelin en az yüzde 50'sinin ödenmesini zorunlu kılan düzenlemeye itiraz edilmiş; oranın yüzde 30'a indirilmesiyle, ana acentelerin tali acentelerle çalışma imkânı korunmuş ve tali acentelerin iş kaybına uğramasının önüne geçilmiştir.
-Kendilerine ait veya ortağı oldukları acenteler dışındaki acentelerin liman tesislerinde serbestçe faaliyet göstermelerini engelleyen fiillere yönelik yaptırım öngörülmesi talebimiz doğrultusunda ilgili maddeye idari para cezası eklenmiştir.
-Yetki belgesi ücretleri, taleplerimiz doğrultusunda önemli ölçüde azaltılmıştır:
Yetki Belgesi Sınıfı Taslak Yönetmelik İndirim
-A Sınıfı 900.000 TL 300.000 TL %66,7
-B Sınıfı 600.000 TL 200.000 TL %66,7
-C Sınıfı 300.000 TL 150.000 TL %50,0
- Sermayenin en az %50'sinin nakit veya kolay nakde çevrilebilir yatırım araçlarından oluşmasını ve belirlenen sermaye limitlerinin herhangi bir zamanda altına düşülmesi hâlinde yetki belgesinin iptal edilmesini öngören hükümler de itirazlarımız doğrultusunda nihai Yönetmelikte yer almamıştır.
- Sunulan önerilerimiz doğrultusunda, Yönetmeliğe C Sınıfı "Yat Acentesi" tanımı eklenmiş; bu sınıf için yat acenteliği faaliyetinin niteliğine uygun, asgari ve uygulanabilir yetkilendirme kriterleri öngörülmüştür. Ayrıca, ilk taslakta yer alan düzenleme yenilenerek, C Sınıfı Yat Acentelerinin Türk Boğazları dâhil tüm yatlara acentelik hizmeti sunabilmeleri sağlanarak hak mahrumiyetleri engellenmiştir.
Yönetmelik Hazırlık Sürecinde Kabul Edilmeyen Taleplerimiz
-Acentelerde denizcilikle ilgili programlardan mezun personel çalıştırılmasını zorunlu kılan düzenlemenin kaldırılması,
-Hâlihazırda görev yapan personelin kazanılmış haklarının korunması,
- Faaliyetin durdurulması ve yetki belgesi iptali yaptırımlarının kaldırılması,
-İdari yaptırımlarda uyarı ve disiplin sürecinin esas alınması, yönündeki taleplerimiz ise uygun görülmeyerek Yönetmeliğe yansıtılmamıştır.
-Mevcut çalışanların kazanılmış haklarını korumayan eğitim şartları,
* Merkez acentelerde denizcilik mezunu personel istihdamına ilişkin hükümler,
- Acente yetki belgelerinin tedbiren askıya alınması,
- Sermaye tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasına ilişkin hükümler,
Bu düzenlemeler hakkında yürütmenin durdurulması ve iptal istemiyle Danıştay'da dava açılmış olup, yargılama süreci devam etmektedir.
Yaklaşık iki yıldır titizlikle yürütülen bu süreçte meslektaşlarımız hiçbir aşamada yalnız bırakılmamıştır.
Mücadelemiz, Yönetmelik henüz hazırlık aşamasındayken başlamış; idari girişimler, teknik çalışmalar, doğrudan görüşmeler ve nihayetinde hukuk yoluyla aynı kararlılıkla sürdürülmüştür. Bundan sonraki süreçte de gelişmeler yakından takip edilecek, meslektaşlarımızın emeğini, haklarını ve kazanılmış haklarını korumak amacıyla gerekli tüm girişimler kararlılıkla sürdürülecektir.
Meslektaşlarımızın hukukunu doğrudan ilgilendiren böylesine önemli bir konunun eksik ve yanıltıcı bilgilerle Deniz Ticaret Odası seçim malzemesi hâline getirilmesini doğru bulmuyoruz!
Biz denizciyiz. Rekabetin de denizcilik kültürüne yakışır şekilde; saygılı, yapıcı ve centilmence yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz. Ayrıştırıcı söylemler yerine ortak akıl ve dayanışma anlayışının sektörümüze daha fazla değer katacağına inanıyor; tüm meslektaşlarımızın ortak menfaatlerinin her türlü kişisel veya dönemsel hesabın üzerinde tutulması gerektiğini düşünüyoruz.
Bu anlayış, bugüne kadar benimsediğimiz çalışma kültürünün temelini oluşturmaktadır. Nitekim yaklaşık çeyrek asır önce, 2002 yılında yürürlüğe giren ilk Gemi Acenteleri Yönetmeliği'ne karşı da hukuki yollara başvurmuş; açtığımız iptal davası sonucunda Yönetmeliğin tamamının yargı kararıyla iptal edilmesini sağlayarak sektörümüz adına önemli bir kazanım elde etmiştik. Aynı mücadelemiz, 31 Ekim 2005, 2 Haziran 2011 ve 5 Mart 2012 tarihli yönetmeliklere ilişkin süreçlerde de aynı kararlılıkla sürdürülmüştür. Bu tecrübe, kalıcı çözümlerin ancak hukuki zemini sağlam, kurumsal ve sonuç odaklı çalışmalarla mümkün olduğunu açıkça göstermektedir.
Geçmişte olduğu gibi bugün de yaklaşımımız değişmemiştir. Gündelik polemikler yerine belgeye, hukuka ve somut sonuca dayanan bir anlayışla hareket ediyor; sektörümüzün ortak menfaatlerini aynı sorumluluk bilinciyle korumaya devam ediyoruz.
Üyelerimizden beklentimiz; değerlendirmelerini sürecin bütününü dikkate alarak yapmaları, gelişmeleri resmî belgeler ve İMEAK Deniz Ticaret Odamızın açıklamaları doğrultusunda takip etmeleri ve mesnetsiz iddialara itibar etmemeleridir.
Bizim ölçümüz polemik değil; belge, hukuk ve sonuçtur. Kararlılıkla sürdürdüğümüz bu mücadele, bundan sonra da aynı sorumluluk anlayışıyla devam edecek; meslektaşlarımızın hak ve menfaatleri her platformda savunulacaktır.’’
DENİZ HABER AJANSI
