Atlas Okyanusu'nda 1963 yılında deniz altındaki volkanik patlamalarla ortaya çıkan Surtsey Adası, dünyada benzeri az görülen bir doğa deneyine ev sahipliği yapıyor.
İzlanda açıklarındaki bu kara parçasında ağaç dikmek, bitki yetiştirmek veya dışarıdan tohum getirmek yasak. Adaya giriş ise yalnızca özel izin verilen araştırmacılarla sınırlı.
Bu sıkı korumanın arkasında sıra dışı bir amaç var: Bilim insanları, üzerinde daha önce hiçbir kara yaşamı bulunmayan bir yerde bitkilerin ve diğer canlıların nasıl yerleştiğini, insan müdahalesi olmadan gözlemlemek istiyor.
1963'TE DENİZİN ORTASINDA ORTAYA ÇIKTI
Surtsey'in hikâyesi, 1963 yılında okyanus tabanında başlayan volkanik faaliyetlerle başladı.
Denizin altından yükselen lavlar ve volkanik malzemeler zamanla su yüzeyine ulaşarak yeni bir kara parçası oluşturdu. Böylece daha önce haritalarda bulunmayan bir ada ortaya çıktı.
Volkanik faaliyetlerin ardından Surtsey, doğanın sıfırdan nasıl bir yaşam alanı oluşturduğunu incelemek isteyen araştırmacılar için benzersiz bir gözlem alanına dönüştü.
ADAYA TEK BİR TOHUM BİLE GÖTÜRÜLEMİYOR
Surtsey'i diğer adalardan ayıran en önemli özellik, doğal gelişimine müdahale edilmemesi.
Burada ağaç dikmek, dışarıdan bitki getirmek veya toprağa tohum bırakmak yasak. Yapay ağaçlandırma ve yeşillendirme çalışmalarına da izin verilmiyor.
Amaç, bitkilerin adaya rüzgâr, deniz akıntıları ve kuşlar aracılığıyla nasıl ulaştığını ve volkanik zemin üzerinde nasıl yayılmaya başladığını takip etmek.
Bu nedenle adada yapılan bilimsel çalışmalar da sıkı kurallara bağlı. Araştırmacıların kıyafet ve ekipmanlarıyla dışarıdan tohum ya da başka canlı materyalleri taşımasını önlemeye yönelik önlemler uygulanıyor.
TURİSTLERE KAPALI, BİLİM İNSANLARINA İZİNLİ
Surtsey Adası, sıradan ziyaretçilere ve turistlere kapalı tutuluyor. Adaya yalnızca bilimsel çalışma yapmak üzere özel izin alan kişilerin girişine izin veriliyor.
1963'teki oluşumundan bu yana geçen 60 yılı aşkın sürede araştırmacılar, çıplak volkanik yüzeylerde yaşamın nasıl geliştiğini takip ediyor.
Rüzgârın taşıdığı tohumlardan kuşların etkisine kadar pek çok doğal süreç, adanın ekosisteminin oluşumunda rol oynuyor.
Surtsey'deki koruma kuralları da tam olarak bu sürecin dışarıdan müdahaleyle değiştirilmemesi için uygulanıyor.
Dünyanın pek çok yerinde insanlar yeni yeşil alanlar oluşturmak için ağaç dikerken Surtsey'de bunun tam tersi bir yöntem izleniyor.
Bilim insanları, adayı ağaçlandırmak yerine doğanın kendi koşullarıyla nasıl değiştiğini anlamaya çalışıyor.
DENİZ HABER AJANSI
