• BIST 100.042
  • Altın 279,407
  • Dolar 5,7161
  • Euro 6,2748
  • İstanbul 22 °C
  • Ankara 22 °C
  • İzmir 23 °C
  • Antalya 30 °C
  • Muğla 27 °C
  • Çanakkale 24 °C

‘Türkiye, Aşdod limanını kullanarak Gazze’ye her türlü yardımı yapabilir’

‘Türkiye, Aşdod limanını kullanarak Gazze’ye her türlü yardımı yapabilir’
İsrail İstanbul Başkonsolosu Shai Cohen ‘Biz Türkiye'nin Gazze'ye yardım etmesini sağlamak için son derece istekliyiz. "istediğinizi, istediğiniz şekilde ve istediğiniz zaman getirebilirsiniz, ama Aşdod limanını kullanarak" dedi.

İki yıldır  İsrail'in  İstanbul Başkonsolosu olan Shai Cohen,  Türkiye'nin  Gazze'ye yardım edebilmesi için her kolaylığı sağlayacaklarını, ancak  Türkiye'nin bunu "Hamas'la el sıkışarak" yapamayacağını söyledi. İlişkiler düzeldiğinde iki ülkenin  Suriye'de istihbarat ve operasyonel işbirliği yapabileceğini kaydeden Cohen,  Netanyahu'nun olası bir ziyaretiyle ilgili olarak da "inşallah…" ifadesini kullandı. Hürriyet'ten Verda Özer'in sorularını yanıtlayan (11 Mayıs 2016) Cohen'in açıklamaları şöyle:

"ANLAŞMADAN ÖNCE BÜYÜKELÇİ ATANABİLİR"

Normalleşmeye ne kadar yakınız? Büyükelçiler karşılıklı olarak ne zaman atanacak?

Çok yakınız. Son birkaç ayda yapılan ikili görüşmeler sonucunda çok önemli gelişmeler kaydedildi. Sonuca ulaşmamız için sadece bir ya da iki görüşme kaldı.

Peki bir takvim verebilir misiniz?

Görüşmeler devam edecek. 22 Mayıs'tan sonra da yeni hükümetinizde başbakan ve dışişleri bakanı kim olacak, sonra görüşmeleri kim yürütecek, onu da göreceğiz.

O zaman yaz ortası büyükelçiler atanmış olur mu?

Asıl mesele büyükelçiler değil. Yeterince yol alınmışsa, anlaşma imzalanmadan da büyükelçiler atanabilir ve sonra anlaşma için çalışmaya devam edilir. Büyükelçi sadece bir sembol.

Peki  İsrail Parlamentosu'nun anlaşmayı onaylaması gerekiyor mu?

Sanmam. Kabinenin onaylaması yeterli. Ki bunda bir problem olmayacaktır. Ve bu süreç uzun sürmeyecektir.

Yeniden büyükelçi atamak yerine, mevcut  İsrail ve  Türkiye maslahatgüzarlarının büyükelçiliğe terfi edilebileceği konuşuluyor…

Bizim sistemimiz öyle işlemiyor. Önce insanların adaylıklarını koyması gerekiyor ve sonra da 7 kişiden oluşan bir komite seçimi yapıyor. Maslahatgüzar elbette adaylığını koyabilir. Bana ben adaylığımı koyacak mıyım diye sorabilirsiniz... Daha bilmiyorum.

Bir diğer olasılık da, Başbakan  Netanyahu siyasi bir atama yapabilir. Çünkü belli bir sayıda büyükelçi atama hakkı var. Ki bu çok büyük bir ihtimal.

"TÜRK GEMİLERİ AŞDOD'A YANAŞACAK"

İmzalanacak bir belgeden, anlaşmadan bahsettiniz. Bu belge imzalanmak için ne kadar hazır?  Türkiye'nin özür talebi karşılandı. Tazminat konusu da öyle görünüyor, değil mi?

Evet. Bu belge tüm bu konuları içeriyor.

Peki tazminatın miktarı nedir?

Size tam miktarı söyleyemem. Ama 20 milyon dolar civarı. Bizim isteğimiz bu miktarın Türk yetkililer tarafından yönetilmesi ve tevzi edilmesi.

Peki  Mavi  Marmara kurbanlarının ailelerine ne zaman ödenecek bu miktar?

İmzadan hemen sonra. İmzalanacak belge zaten bu maddelerin hepsini içeriyor.

Erdoğan'ın  Beştepe'de kabul ettiği Yahudi çatı kuruluşu "Başkanlar Konferansı"nın Başkanı Malcolm Hoenlein, Erdoğan'ın görüşmelerinde 8 maddelik bir plan sunduğunu ve bu maddelerin çoğunun  Gazze'ye yardıma odaklandığını söyledi.

Evet...

Daha sonra Erdoğan da bu konuda iki tarafın yol aldığını ve  Gazze açıklarına yanaşacak bir geminin  Gazze'nin elektrik ve su sıkıntısını gidereceğini söyledi. Ambargonun kalkması konusunda neredeyiz?

Biz  Türkiye'nin  Gazze Şeridi'ne yardım etmesini sağlamak için son derece istekliyiz. Bu elektrik için olsun, su için olsun, ya da konut, hastane inşası, tıbbi yardım ve eğitim için olsun…Türkiye'nin çok aktif bir şekilde dahil olmak istediği birçok konu var. Ve biz bunları sağlamak için çok istekliyiz. Düşünmemiz gereken tek mesele, bunun yapılabilmesi için alınacak güvenlik önlemleri.

Mesela  Türkiye  Gazze'ye bir konteynır tıbbi malzeme getirmek isterse,  Gazze'den 40 metre uzaklıktaki Aşdod limanına gelecek. Orada bunlar kontrol edilip bir konteynıra yüklenecek ve kamyon 40 dakika yol gidip Kerem Şalom sınır noktasından geçip  Gazze'ye girecek. Öngördüğümüz genel model bu…

Bu süreci kısaltmak için farklı fikirler var. Daha fazla detaya giremem çünkü görüşme halindeyiz. Ama  Türkiye'nin bunu yapması için son derece istekliyiz.

Denizden abluka ise kalkmayacak çünkü bu güvenlik sebepleriyle gerekli ve uluslararası hukuka göre de meşru. Ayrıca  Gazze'de zaten gemi yanaştırabileceğiniz bir liman yok. O yüzden biz Türk yetkililere "istediğinizi, istediğiniz şekilde ve istediğiniz zaman getirebilirsiniz, ama Aşdod limanını kullanarak... Aşdod'da istediğiniz her olanağı sağlayacağız" diyoruz.

"HAMAS'LA EL SIKIŞARAK OLMAZ"

Peki  Filistin Yönetimi bu projeye karşı çıkıyor mu?

Filistin Yönetimi haklı olarak dahil olmak istiyor çünkü onlar Filistinlilerin temsilcileri. Ama gelin görün ki  Gazze Şeridi'ni  Hamas kontrol ediyor. Bu da başka bir mesele. Biz Türk yetkililere "Tüm bunları  Hamas'la el sıkışarak yapamazsınız.  Hamas bir terör örgütü. Bizim en kötü düşmanımız.  Hamas'la ilişkilerinizi gözden geçirmeniz gerek" diyoruz.

Gazze ablukası konusu dönüp dolaşıp  Hamas'ta düğümleniyor. Ancak  Türkiye bu konuda önemli adımlar attı. Mesela  Hamas liderlerinden Salih el Aruri'yi sınırdışı etti. Mart sonunda üst düzey bir Türk yetkiliyle konuştuğumda,  İsrail'e "kimsenin  Türkiye'den terör planlamasına izin vermeyiz" dediğini söylemişti.

Evet…

Diğer yandan geçenlerde  Netanyahu yine  Hamas'ın  İstanbul'da bürosu olduğunu ve terör eylemleri planladığını söyledi.  Hamas konusunda iki taraf birbirine yaklaşıyor mu?

Bu görüş ayrılığının aşılması için uğraşıyoruz. Mesele sadece  Hamas'ın  Türkiye'deki varlığı değil.  Hamas'ı  Filistin Yönetimi,  Mısır ve  İsrail kabul etmiyor. ABD ve AB tarafından da terör örgütü sayılıyor.  Türkiye bir terör örgütüyle çalışarak  Gazze'ye yardım etme isteğini yerine getiremez. Başka bir çözüm bulmalıyız.

Türkiye  İsrail tarafına  Gazze'nin yeniden yapılanması için  Hamas'la birlikte çalışmayı mı teklif ediyor?

Hamas  Gazze'yi yönetiyor.  Hamas'a bağımlı olmamak için bir yol bulmalıyız. Biz  Türkiye'ye "şunu yapın, bunu yapın" demek istemiyoruz.

Kısacası  Gazze'nin yeniden yapılandırılmasında  İsrail  Hamas'ı denklem dışında,  Türkiye ise denklemde tutmak istiyor?

Bu gerçekten size söyleyebileceğim birşey değil. Bu, şu anda görüşmelerde hangi noktada durduğumuzdur. Mesele sadece Aruri gibi  Hamas liderlerinin  Türkiye'deki varlığı değil; çok daha karmaşık.

Ve iki taraf arasındaki kilit anlaşmazlık da bu?

Çözülmesi gereken asıl mesele bu...

Peki  Mavi  Marmara'da dahil olan  İsrail askerlerine karşı davalar kalkacak mı?

Bunun çözüleceğine inanmak için iyi sebeplerimiz var. Çok detaya girmek istemiyorum ama bunun normalleşme sürecinin ilerlemesi için bir engel olduğunu düşünmüyorum.

Bu konuda bir mutabakat sağlandı mı?

Bir anlayış var. Bu tamamen  Türkiye'nin iç hukuki sistemine bağlı.  Türkiye'nin iç işlerine karışmak bizim görevimiz değil.

Peki beklentiniz nedir?

Bu konuda bir anlaşma sağlayacağımıza inanıyorum.

"DOĞALGAZ PROJESİ 3-4 YIL SONRA"

Normalleşme görüşmelerinin arkasındaki asıl neden enerji mi?

Bu itekleyen bir neden, ama asıl sebep bölgedeki durum. Asıl sebep bölgedeki cihadist unsurlar ve terör çünkü bölgeyi istikrara kavuşturmak  Türkiye ve  İsrail'in ortak çıkarı.

Peki şu anda görüşülen bir enerji projesi var mı?

İsrail gazını  Türkiye üzerinden Batı'ya taşıyacak büyük bir enerji projesi var. Ancak doğalgaz yataklarının geliştirilmesi için  İsrail Parlamentosu'nun çıkaracağı yasal düzenleme hala tamamlanmadı. Ancak bu süreç tamamlanınca gaz sahalarını geliştirmeye başlayabiliriz. 3-4 yıl alacak bu yasal süreçten sonra gaz ihraç etmeye başlayabiliriz.

Peki iki taraf bir projede anlaştı mı?

Bir anlaşma değil ama bu iki tarafın ortak çıkarı. Özel sektörde gelişmeler var ama dediğim gibi  İsrail'in yasal düzenlemesi tamamlanmadan ve gaz sahasında gelişme sağlanmadan bu uygulanabilir değil. Önce hukuki sürecin tamamlanması lazım.

"PKK TÜRKİYE'NİN MESELESİ"

Terör tehdidinden bahsettiniz. Yukarıda bahsettiğim Türk yetkiliyle konuştuğumda, iki tarafın PKK başta olmak üzere teröre karşı işbirliği kararı aldığını söylemişti. İki ülke arasında PKK ya da bölgedeki diğer terör örgütlerine karşı işbirliği beklemeli miyiz?

PKK  Türkiye'nin meselesi. Biz  Türkiye'nin Kürt sorunuyla ilgili kararlarına ve politikalarına karışmayız. Bu  Türkiye'nin yöneteceği bir konu. Ama evet,  Türkiye'yle özellikle de  Suriye'deki cihatçı terör örgütlerini bertaraf etmek için göz gözeyiz. Bu konuda işbirliği yapacak çok şey var.

İstihbarat paylaşımı mı yoksa sahada savaşmaktan mı bahsediyorsunuz?

Bu tehdidi bertaraf etmek için eninde sonunda istihbarat ve bilgi paylaşımını arttırmaktan ve operasyonel işbirliğinden kaçamayız.

Kara operasyonu gibi mi?

Bilmiyorum… Ama şu an yapılan operasyonlar  Suriye'deki bu unsurları temizlemek için başarılı olmazsa ve  İsrail'in kırmızı çizgileri aşılırsa, yani  Golan Tepeleri'nden, IŞİD'den ya da Hizbullah'tan topraklarımıza yönelik bir tehdit gelirse, karşılık veririz. Kara gücü gerekse bile.

"SURİYE'DE ORTAK OPERASYON KONUŞULMALI"

Ortak bir operasyon gündemde mi peki?

Hayır şu an bunu konuşmuyoruz ama ilgili tüm yetkililer bunun  Türkiye'yle nasıl işbirliği yapabileceğimizi görüşmemiz gereken önemli bir konu olduğunu çok iyi anlıyorlar. Hemen olmayabilir ve biraz zaman alabilir. Çok hassas bir konu. Ama iki ülke için çok önemli bir konu.

İki liderin, yani Erdoğan ve  Netanyahu'nun birbirine güvenmediğine dair yaygın bir görüş var. Acaba bu güven sorunu bir nebze olsun aşıldı mı?

İki yıldır yürüyen görüşmeler zaten en başta bu güven sorununu aşmak üzere yapıldı. Bu çok önemli. Diplomaside "güven artırıcı önlemler" diye bir terim vardır. Bu önlemleri anlaşma imzalandıktan sonra iki tarafın normalleşme için ciddi olduklarını göstermek için almaları gerektiğini düşünüyorum.

Mesela  Hamas  İsrail'e roket atar ve  İsrail karşılık verirse;  Türkiye için güven artırıcı önlem  Hamas'ın tarafını tutmamaktır. Bizim için ise;  Türkiye  Gazze'nin kalkınması için birşey yapmak isterse onu sağlamak ve işbirliği yapmaktır.

Peki bu koşullar oluşursa,  Netanyahu yakın gelecekte  Türkiye'yi ziyaret eder mi?

İnşallah. Umarım… Biz önce anlaşmanın imzalanmasını istiyoruz, şu an asıl hedefimiz bu. Şu an bölgedeki durum iki ülkenin geçmişteki anlaşmazlıklarını aşmak için birlikte çalışmasına olanak sağlıyor, çünkü bölgeye istikrar kazandırabilecek tek iki demokrasiyiz. Ancak birlikte başarı elde edebiliriz. 

Deniz Haber Ajansı

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 970 87 88 | Haber Scripti: CM Bilişim