Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 18 Eylül 2020 tarihinde onaylanan Aydın-Muğla İlleri 1/50.000 ölçekli Bütünleşik Kıyı Alanları Planı hakkında Danıştay Altıncı Dairesi kritik bir karar imza attı. TMMOB Mimarlar Odası ve Muğla Şubesi tarafından açılan davalarda, Danıştay oybirliği ile planın yürütmesinin durdurulmasına hükmetti. Alınan bu karar, Bodrum dahil olmak üzere tüm bölgedeki kıyı kullanımını ve turizm yatırımlarını yakından ilgilendiriyor.
Hatalı Puanlama Sistemi Sit Alanlarını Tehdit Etti
Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararının temelinde yatan en önemli bulgulardan biri, planın bilimsel hazırlık sürecindeki eksiklikler oldu. Mahkeme ve bilirkişi heyetinin tespitleri şu şekilde özetlendi:
Planda uygulanan "Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi"nde, yapılaşmaya uygunluğu gösteren yüksek puanlı kriterlerin, alanın korunması gerektiğini gösteren düşük puanlı kriterleri matematiksel olarak etkisiz hale getirdiği belirlendi.
Bu hatalı hesaplama nedeniyle; sulak alanlar ve birinci derece doğal sit alanları gibi kesinlikle yapılaşmaya kapalı olması gereken bölgeler planda "birinci öncelikli bölge" gösterimiyle yapılaşmaya açık alanlar olarak çizildi.
Yasal bir zorunluluk olmasına rağmen plan için e-zamanlı bir "Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) Raporu" hazırlanmadığı tespit edildi.
"Mavi Tur" Yok Sayıldı, Koruma Dengesi Bozuldu
Bilirkişi raporuna yansıyan detaylara göre, söz konusu plan kıyılarda "koruma-kullanma dengesini" sağlayamadı ve ağırlıklı olarak kullanma (yapılaşma) boyutunu önceliklendirdi. Plandaki diğer kritik eksiklikler şöyle sıralandı:
Uluslararası sözleşmelerle koruma altında olan Akdeniz Foku ve Deniz Kaplumbağası gibi türlerin yaşam alanlarına dair yeterli inceleme yapılmadı ve habitatlarını bozma ihtimali yüksek sektörel kullanımlar önerildi.
Kıyı silüeti analizlerinin bilimsel bir temele dayanmadığı ve yüksek katlı yapılara karşı alınan önlemlerin belirsiz olduğu ifade edildi.
Türkiye'nin ve Bodrum'un en önemli turizm değerlerinden olan "Mavi Tur" rotalarının planda tamamen yok sayıldığı vurgulandı.
Kararın Bodrum İçin Etkileri Ne Olacak?
Danıştay 6. Dairesi, planın bu haliyle uygulanması durumunda "giderilmesi güç veya imkânsız zararların doğmasına yol açacağı" sonucuna ulaştı. Karara, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde itiraz yolu açık tutuldu.
Bu karar, özellikle Bodrum yarımadasında son yıllarda artan kıyı yapılaşması, yeni yat limanı projeleri ve kumsal alanların kullanımı tartışmalarına hukuki bir fren niteliği taşıyor. Bütünleşik Kıyı Alanları Planı'nın durdurulması, bölgede yapılması planlanan yeni kıyı tesisleri ve turizm projelerinin, çevreye daha duyarlı ve üstün kamu yararını gözeten revize edilmiş yeni planlar yapılana kadar askıya alınması anlamına geliyor.
DENİZ HABER AJANSI
