Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında, mevcut ateşkesin 60 gün uzatılmasını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari gemi trafiğine açılmasını içeren yeni bir anlaşma üzerinde önemli ilerleme sağlandığı öne sürüldü.
Axios'un ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, anlaşma kapsamında İran'ın petrol ihracatına yönelik kısıtlamaların da gevşetilmesi planlanıyor.
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması planlanıyor
Taslak düzenlemeye göre Hürmüz Boğazı'nın 60 gün boyunca açık tutulması ve ticari gemilerin herhangi bir ücret ödemeden geçiş yapabilmesi hedefleniyor. Haberde, İran'ın daha önce stratejik su yoluna yerleştirdiği mayınları kaldırarak deniz taşımacılığını normale döndürmesinin beklendiği ifade edildi.
Buna karşılık ABD'nin İran limanlarına yönelik uyguladığı ablukayı kaldıracağı ve Tahran yönetiminin uluslararası piyasalarda petrol satabilmesi için yaptırım muafiyetleri sağlayacağı belirtildi.
Nükleer müzakereler yeniden gündemde
Taslak anlaşmada, İran'ın nükleer silah geliştirmeme yönünde taahhütte bulunması ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınmasına ilişkin görüşmelere başlaması da yer aldı. Görüşmeler kapsamında İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceğinin de ele alınacağı kaydedildi.
Habere göre İranlı yetkililer, arabulucular aracılığıyla zenginleştirme faaliyetleri ve nükleer materyaller konusunda hangi tavizleri verebileceklerine ilişkin sözlü güvence verdi.
Enerji piyasaları açısından kritik adım
Önerilen ateşkes uzatmasının, Washington ile Tahran arasında yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi başlıklarda daha kapsamlı diplomatik görüşmelerin önünü açabileceği değerlendiriliyor.
Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olarak görülüyor. Çatışmalar nedeniyle bölgede yaşanan aksaklıklar son dönemde küresel enerji arzı ve enflasyona ilişkin endişeleri artırmıştı.
Boğazın yeniden açılmasının, Körfez bölgesindeki deniz ticaretinin aylar süren kesintilerin ardından normale dönmesi açısından kritik bir gelişme olabileceği ifade ediliyor.
Petrol yaptırımları geçici olarak askıya alınabilir
Öte yandan İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, Tahran ile Washington arasında imzalanması muhtemel mutabakat zaptına ilişkin detayları paylaştı.
Haberde, söz konusu mutabakat zaptında İran'a yönelik petrol yaptırımlarının petrokimya ürünlerini de kapsayacak şekilde müzakere süreci boyunca geçici olarak askıya alınmasına dair bir maddenin bulunabileceği ifade edildi.
Ayrıca metinde, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesine ilişkin detayların yer aldığı ve bu kapsamda İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurmak zorunda kalacağı belirtildi.
İran yakınlarında bulunan ABD askeri güçlerinin geri çekilmesi konusunun da mutabakat zaptının bir parçası olduğu kaydedildi.
DENİZ HABER AJANSI
