Danimarka kamu yayıncısı DR’nin aktardığına göre, Kopenhag açıklarında Öresund Boğazı’nda bulunan 600 yıllık bir gemi enkazı, Orta Çağ’dan günümüze ulaşan dünyanın en büyük kogge tipi ticaret gemisi olarak kayıtlara geçti. DR’nin tarih ve bilim editörlerinin yakından izlediği kazı çalışmaları, Danimarka’nın Orta Çağ’daki küresel ticaret ağındaki rolünü gözler önüne seriyor.

DR’nin Viking Gemi Müzesi’ne dayandırdığı bilgilere göre, “Svaelget 2 (Dar, derin ve güçlü akıntılara sahip bir seyir geçidi)” adı verilen gemi yaklaşık 28 metre uzunluğunda, 9 metre genişliğinde ve 300 tona yakın yük taşıma kapasitesine sahipti. Uzmanlar bu büyüklüğü, günümüz konteyner gemilerinin Orta Çağ’daki karşılığı olarak tanımlıyor. DR tarih muhabiri Cecilie Nielsen, bu nedenle gemiyi “Orta Çağın Emma Maersk’i” olarak nitelendiriyor.

DR’nin haberine göre gemi, Danimarka Kraliçesi 1. Margrethe döneminde, yaklaşık 1410 yılında inşa edildi. Hollanda’da yapılan gemide, Polonya’dan getirilen kerestelerin kullanıldığı belirlendi. Bu durum, Orta Çağ’da Kuzey Avrupa ticaretinin ne denli uluslararası bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyuyor.

289 dalışla gün yüzüne çıkarıldı

DR, Viking Gemi Müzesi’nden deniz arkeologu Otto Uldum’un liderliğinde yürütülen çalışmalarda bugüne kadar 289 dalış gerçekleştirildiğini aktarıyor. Geminin yan yatmış şekilde batması sayesinde, gövdenin bir yüzü deniz tabanına gömülmüş ve bu da enkazın olağanüstü derecede iyi korunmasını sağlamış.

DR’ye konuşan Otto Uldum, bu tür bir korunmuşluğun Danimarka sularında neredeyse benzersiz olduğunu vurguluyor. Gemi yalnızca gövdesiyle değil, mürettebata ait ayakkabı, tarak, tencere ve ahşap kap gibi gündelik eşyalarla da Orta Çağ denizciliğine dair nadir ipuçları sunuyor.

Ticaret için inşa edilmiş bir dev

DR’nin analizine göre kogge tipi gemiler, Orta Çağ’da Kuzey Avrupa ticaretini kökten değiştirdi. Daha önce yalnızca lüks ve pahalı ürünler taşınabilirken, bu gemiler sayesinde kereste, tuğla, gıda ve tuz gibi günlük ürünler uzun mesafelere ekonomik biçimde taşınabildi.

“Svaelget 2”nin büyüklüğü, bu dönüşümün somut bir kanıtı olarak görülüyor. DR’nin aktardığına göre gemi, Hollanda’dan Jutland yarımadası çevresinden geçerek Öresund ve Baltık Denizi’ndeki ticaret kentlerine kadar uzanan geniş bir hatta sefer yapabiliyordu.

Neden battı?

DR’nin Viking Gemi Müzesi kaynaklarına dayandırdığı değerlendirmeye göre, geminin batma nedeni büyük olasılıkla kötü hava koşullarında yükün yer değiştirmesi oldu. Korsan saldırısına dair herhangi bir iz bulunmadı. Yükün batış sırasında denize dağıldığı, bu nedenle enkaz çevresinde kargo kalıntısına rastlanmadığı belirtiliyor.

DR ekranlarında belgesel oldu

DR, bu olağanüstü keşfi yalnızca haberlerle değil, belgesel formatında da izleyiciye taşıdı. Cecilie Nielsen’in sunduğu “Gåden i Dybet (Derinlikdeki Gizem)” adlı belgesel serisi, geminin keşfinden gün yüzüne çıkarılmasına kadar olan süreci ayrıntılarıyla ele alıyor. DR TV’de yayınlanan yapım, Danimarka’nın denizcilik geçmişine ışık tutuyor.

DR’nin duyurduğu üzere, “Svaelget 2” enkazı şu anda Ulusal Müze’de uzun süreli bir koruma sürecine alındı. Ancak gemiyle ilgili ilk kapsamlı sergi, Viking Gemi Müzesi tarafından Roskilde’de açıldı. Sergi, Orta Çağ ticaretinin denizler üzerinden nasıl şekillendiğini geniş kitlelere anlatmayı hedefliyor.

DR’ye göre bu keşif, Danimarka’nın yüzyıllar önce de küresel ticaretin aktif bir parçası olduğunu güçlü biçimde hatırlatıyor. Bugün konteyner gemileriyle yürüyen dünya ticaretinin temelleri, 600 yıl önce Öresund’dan geçen bu dev ahşap gemilerle atılmıştı.

DENİZ HABER AJANSI