Gillian Whittaker tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye sınırları içerisinde can sıkan tek sektör gemi inşa sektörü. . 2008 yılında 27 bin kişinin çalıştığı 70 tersanede geçtiğimiz yıl çalışan sayısı 16 bine düştü.
Taşımacılık devleri, hükümet tarafından koyulan ithalat ve ihracat hedeflerinin ülkenin deniz ticaretini iki hatta üç katına çıkarmasını bekliyor. Büyük ekonomik gelişim ve yeni projeler sonucunda hükümet 2023 yılında Türkiye’nin yıllık ihracat hedefini 500 milyar dolar ithalat hedefini ise 600 milyar dolarak olarak belirledi.
Gillian Whittaker tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye’de insanların yalnızca taşımacılık seköründen bahsettiğini duymak zor. Türkiyede daha ziyade denizcilik endüstrisinden bir bütün olarak bahsedildiği ve taşımacılığı, gemi inşayı, limanları ve ekipman tedariğini bir başlıkta eriterek konuştuğunu görmek daha olası. Ancak rapora göre Denizcilik endüstrisi bile Türk halkının başarmak istediği şeylerin hepsini tam olarak kavramıyor.
Rapora’da bir çok farklı kaynaktan toplanan bilgiler sonucunda Türkiye’nin gayri safi milli hasılasının 2002 ve 2012 yıllarında yüzde 63 oranında artış gösterdiği ifade edildi. Rapora göre, Türkiye 2012 yılında yüzde 2 oranında büyüme gösterdi. 2013 yılında beklenen büyüme oranı ise yüzde 4 olarak açıklandı.
Türk Hükümeti 2023 yılı için ihracat hedefini 500 milyar dolar ve ithalat hedefini ise 600 milyar dolar olarak belirledi. Yeni hedefler bir çok Türk taşımacılık yöneticisi tarafından günümüz ticaret oranlarının üç katı olarak isimlendirildi.
Türkiye ekonomisinde görülen bu büyüme ve gelişme bir çok geleneksel olmayan girişimcinin neden Türk pazarı ile ilgilendiğini açıklamanın en iyi yollarından biri. Endüstriyel oyuncular tarafından yapılan yatırımlar nedeniyle Türklerin sahip olduğu ticari filo son yedi yıl içerisinde iki buçuk kat artmış durumda. Ek olarak Türk şirketler 4,5 milyon DWT’luk yeni inşa siparişi verdi, verilen siparişlerin yüzde 95’i yabancı tersanelere verildi. 2003 – 2012 yılları arasında Türk limanlarının kargo işleme oranları yüzde 104 oranında büyüme gösterirken konteyner oranları ise 7 milyon TEU’nun üstüne çıktı.
Günümüzde, Türkiye sınırları içerisinde can sıkan tek sektör gemi inşa sektörü. Yerel tersaneler 2008 yılında zirve yaptı. Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR)’e göre 2008 yılında yeni inşa edilmiş gemilerin ihracat ücretleri 2,8 milyar dolar olarak hesaplanıyordu. Geçtiğimiz yıl ise aynı yeni inşa gemilerin ücretleri 813 milyon dolara geriledi. 2008 yılında 27,000 kişinin çalıştığı 70 aktif tersanenin yerine ise geçtiğimiz yıl tersanelerde çalışan sayısı 16,000 kişiye geriledi.
Mart ayında yapılan son araştırmaya göre, Türk tersanelerinde 195 gemi inşa edilmekte, inşa edilen gemilerin içerisinde askeri gemiler de bulunmakta ve 129’u bu yıl teslim edilecek.
Raporun sonunda Türk denizciliğinin geleceği hakkında fikir belirten Gillian Whittaker: “Herşeye rağmen Türk halkının cesareti ve kararlılığı ile Türk Denizcilik sektörünün küçük yerel bir sektörden, uluslar arası platformlarda kabul gören bir güce dönüşmesi, endüstrinin oyuncularının geleceğe dair iyimser bir bakış açısı ile bakmasına sebep oluyor” dedi.
Deniz Haber Ajansı- Ahmet ÖZDÜZGÜN
