Buz Denizinde yüzülebilecek

13.12.2006 01:00

Bilim insanları uyarıyor; Kuzey Buz Denizi 2040’ta tüm kalıcı buzullarını kaybedecek ve sıcaklık olarak orta kuşak denizlerine yaklaşacak.

Kuzey Buz Denizi’nde yüzülebilecekBilim insanları uyarıyor; Kuzey Buz Denizi 2040’ta tüm kalıcı buzullarını kaybedecek ve sıcaklık olarak orta kuşak denizlerine yaklaşacak. American Geophysical Union (ABD Jeofizik Birliği) tarafından yayınlanan rapora göre, Kuzey Buz Denizi’ndeki sürekli buzullar yazın eriyor ve kışın yerine gelmiyor. Buzullar kendini yenileyemediği için yakın gelecekte tümüyle yok olmaları ihtimali her zamankinden daha yüksek. Örneğin, Kasım ayında yapılan son gözlemde, buzulların temel alınan tarihsel ortalamadan 2 milyon kilometre kare daha az olduğu farkedildi. Bilgisayar modellemeleri 2060’ta da Kuzey Buz Denizi’nde hiç buzul kalmayacağını gösteriyor.Araştırmayı yürüten University of Colorado uzmanı Mark Serreze, buzulların kış aylarında kendilerini yenileyemediğini yaz aylarındaki erimenin geniş alanları kemirdiğini vurguluyor. Serreze’nin yaptığı bilgisayar modellemesine göre, 2040 yılında Kuzey Buz Denizi’nda yaz aylarında hiç buzul olmayacak, ancak sadece kış aylarında kışlık buzul olacak.KÜRESEL ISINMA SARMALIKuzey Buz Denizi’ndeki sürekli buzulların bu yıl 14 Eylül’de minimuma düştüğü belirlendi. Ayrıca 1979’dan bu yana yapılan uydu gözlemleri arasında, 2006 son en çok buzul erimesinin yaşandığı yıllardan biriydi, 2005 ise tarini rekor yıldı.
Bilim insanları küresel ısınmanın buzul erimesini sürecini hızlandıran bir sarmal yarattığını vurguluyor. Söz konusu sarmal şöyle işliyor; buzullar eridikçe, deniz suyu açıkta kalıyor ve deniz suyu buzula göre daha çok Güneş ışığı emiyor. Bu da suyun ısınmasını hızlandırıyor ve erimeyi de tetikliyor. Ayrıca buzulların Güneş ışınlarını yansıtma etkisi de azalınca yeryüzüne düşen Güneş ışığı miktarı artıyor, bu da küresel ısınmayı tetikleyecek bir başka etken.YOKUŞ AŞAĞI FELAKET
Uzmanlar, buzul erimesinin birgün direnç noktasını aşacağını ve sonrasında da felaketin ‘yokuş aşağı’ birden meydana geleceğini düşünüyor. Direnç noktasının aşılması için süper-sıcak bir yaz mevsimine gerek yok, uzun yıllar içinde gerçekleşen birikim marjinal bir ısı farkıyla dahi felaketin kapısını aralamaya yetecek.
Tabiatiyle buzul erimesinin bölgedeki başta kutup ayıları olmak üzere vahşi yaşama da olumsuz etkisi olacak. Yaz buzullarının yok olması ayrıca Eskimolar’ın da yaşamını zorlaştıracak. Bilgisayar modellemelerinde yaz buzullarının 10 yıllık bir süreçte bugünkü 5.9 milyon kilometre kare’den 1.9 milyon kilometre kare’ye düşebileceği öngörülüyor. Bilgisayar simülasyonları buzulların 10 yılda yüzde 8.59 oranında küçüldüğünü gösteriyor, bu yıllık 60.420 kilometre kare buzulun yok olması demek. 2060: KUZEY BUZ DENİZİ’NİN SONU
Direncin kırıldığı 2040 yılında ise, Kanada ve Grönland’ın kuzeyi hariç Kuzey Buz Denizi’nin genelinde yazın dahi kalıcı buzulların tamamına yakını erimiş olacak. Bilim insanları bunun tarihte görüşmemiş bir süreç olduğunun altını çiziyor. Hatta Serreze’e göre direnç noktasının kırılması çok yakın bir zamanda gerçekleşecek, 2030 gibi. Kuzey Buz Denizi’nde Eylül 2060’da hiç buzul kalmayacak.Araştırma ABD Atmosfer Araştırmaları Merkezi (National Center for Atmospheric Research NCAR), University of Washington ve McGill University tarafından ortak yürütüldü.Kaynak: NTVMSNBCDenizHaber.Com

SON EKLENEN GALERİLER

Diğer Haberler