Antalya’da nesli tehlike altında bulunan Akdeniz foklarının korunması amacıyla çalışma başlatıldı. Tescilli deniz mağaralarında temizlik yapılırken, fokların takibi için fotokapanlar kuruldu ve mağara girişlerine uyarı tabelaları yerleştirildi.
Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) Koordinatörü Cem Orkun Kıraç ise koruma çalışmalarında yalnızca mağaraların değil, fokların yaşamlarını sürdürdüğü doğal kıyıların da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Mağaralar temizlendi, fotokapanlar kuruldu
Alanya Doğa Koruma ve Millî Parklar (DKMP) Şefliği tarafından oluşturulan Akdeniz Foku Koruma ve Envanter Çalışma Grubu, bölgedeki tescilli mağaralarda uzman hidrobiyologların gözetiminde çalışma gerçekleştirdi.
Çalışmalar kapsamında mağaraların içi temizlendi, kum yapısı fokların barınma ve üreme koşullarına uygun hâle getirildi. Ergin ve yavru fokların takibi amacıyla fotokapanlar yerleştirilirken, mağara girişlerine de uyarı tabelaları konuldu.
DKMP Şefliği, çalışmayla Akdeniz foklarının korunmasına ve biyolojik çeşitliliğin gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlanmasının hedeflendiğini bildirdi.
Fokların dörtte üçü insan kaynaklı nedenlerle ölüyor
Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) tehdit altındaki türler listesinde yer alan Akdeniz foklarının dünya genelindeki sayısının 800-900 civarında olduğu belirtiliyor. Türkiye kıyılarında ise yaklaşık 120 yetişkin bireyin dağınık popülasyonlar hâlinde yaşadığı ifade ediliyor.
Türün karşı karşıya olduğu tehditlerin başında insan faaliyetleri geliyor. Balıkçı ağlarına takılarak boğulma, doğal kıyıların yapılaşmayla daralması, mağaralarda rahatsız edilme, deniz trafiği, kirlilik ve balık stoklarının azalması, Akdeniz foklarının yaşamını tehdit eden başlıca etkenler arasında sıralanıyor.
SAD-AFAG araştırmalarına göre, fok ölümlerinde insan kaynaklı faktörler önemli bir paya sahip.
SAD-AFAG Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, Akdeniz foklarının yaşam alanlarının yalnızca deniz mağaraları üzerinden değerlendirilmesinin yanlış bir algı oluşturabileceğini söyledi.
Fokların geçmişte insanların uğramadığı, uzak ve açık kıyılarda yaşadığını belirten Kıraç, insan baskısının artmasıyla mağara ve kovuklara çekilmek zorunda kaldıklarını ifade etti.
Kıraç, “Mağaraya kaçış, onların habitatının mağara olduğu anlamına gelmiyor” diyerek fokların doğal yaşam alanlarının korunmasının önemine dikkat çekti.
Antalya kıyıları foklar için büyük önem taşıyor
Antalya’nın, Türkiye’de Akdeniz foklarının önemli yaşam alanlarına sahip iller arasında bulunduğunu belirten Kıraç; İzmir, Muğla, Antalya ve Mersin kıyılarının türün korunması açısından öne çıktığını kaydetti.
Antalya’da özellikle Kaş, Demre, Finike, Kumluca, Kemer ve Gazipaşa kıyılarının foklar için uygun yaşam alanları barındırdığını belirten Kıraç, bu bölgelerdeki mağara, kovuk ve çatlakların yanı sıra doğal kıyı şeritlerinin de korunması gerektiğini vurguladı.
“Bozulmamış kıyılar korunmalı”
Yerleşim alanları, turizm tesisleri, limanlar ve marinalar nedeniyle doğal kıyıların giderek parçalandığına işaret eden Kıraç, koruma çalışmalarında fokların kullanabileceği bozulmamış kıyıların belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Fokların yalnızca sığındıkları mağaralarla değil, beslenme ve yaşam döngülerini sürdürdükleri kıyı ekosistemiyle birlikte ele alınması gerektiğini belirten Kıraç, insan faaliyetlerinin bu alanlarda sınırlandırılmasının önemini dile getirdi.
Her mağaraya fotokapan kurmak mümkün değil
Fokların kullandığı yüzlerce mağara, kovuk ve çatlağın tamamına kamera yerleştirmenin hem maliyetli hem de uygulama açısından güç olduğunu belirten Kıraç, belirli mağaralarda örnekleme yoluyla izleme yapılabileceğini ifade etti.
Kıraç, Alanya DKMP Şefliği tarafından gerçekleştirilen çalışmayı ise olumlu değerlendirdi. Mağaralara fotokapan kurulmasının anlamlı bir adım olduğunu belirten Kıraç, bunun yanı sıra açık kıyıların da korunması gerektiğini vurguladı.
Akdeniz foklarının geleceği için doğal kıyıların korunması, insan baskısının azaltılması ve bilimsel izleme çalışmalarının sürdürülmesi büyük önem taşıyor.
DENİZ HABER AJANSI
