Türk armatörlerinin sahip olduğu ticari filo 2005 yılında 9 milyon DWT’iken kötü pazar şartlarından dolayı 2012 yılında 24 milyon DWT’ye çıktı. Çelişkili gibi görülebilir, ancak Türkiyenin dört nala giden ekonomisi ile, uygun fiyatlarla yatırım yapmak zorlaştı ve bir çok endüstriyel holding Türk taşımacılığını ileriye dönük bir yol olarak belirledi.
Ömer Sabancı ve diğer Sabancı ailesi üyeleri tarafından 2008 yılında kurulan Densa Denizcilik, toplamda 1,7 milyon DWT kapasiteli 22 gemilik bir filoya sahip. Şirketin gemilerin 17si denizlerde seyrederken, 5’i tersanelerde inşa ediliyor. 2009 yılında kurulan Ciner Denizcilik’in ise 11i çalışır durumda 10’u ise inşa edilmekte olan 21 gemilik bir filosu bulunuyor. Ciner Denizcilik’in inşa edilen 10 gemisinin dokuzu 2013 yılında şirkete teslim edilecek ve şirketin filosu 1,6milyon DWT’yi bulacak.
2000’li yıllardan önce kurulan ve geleneksel olmayan denizcilik girişimcilerinden biri olan Yalçın Sabancı tarafından kurulan Yasa Holding 19 kuru yük ve 10 tankere sahip, geçtiğimi yıllarda iptal ettiği 16 yeni inşa siparişine rağmen Yasa Holding toplamda 2,6 milyon DWT’luk bir taşıma kapasitesini kontrol ediyor.
Halka açık piyasalara akın
Türk denizclik şirketlerinden halka açılmayı göze alan tek şirket Geden Lines, 49 gemilik filosu ile 4,5 milyon DWT kapasiteyi kontrol ediyor. Şirket dikkatleri üstüne 2000’li yıllarda verdiği büyük yeni inşa programı ve yeni inşa gemileri yüksek fiyattan satması ile çekti.
Geden Lines’ın CEO’su Tuğrul Tokgöz ekonominin son derece zorlu olduğunu ifade etti. Tokgöz, Geden’in ham petrol taşıyıcılarının bir parçası olacak olan Universal Maritime’ı başlatamadıkları için pişman olduğunu belirtti. Tokgöz, kuruyük, hampetrol ve kimyasal ürün tankerleri sektörlerinde çalışan Geden Lines’ın en azından bir sektörde halka açık piyasalarda değerlenebileceğini umduğunu belirtti.
Türk gemi inşa pazarının çöküşünün ardından, 2006 yılında Desan tersanesini satın alan Kaptanoğlu Grubu satılması planlanan tonajın elde kalması üzerine grup içerisine sarf ederek günümüzde “gönülsüz armatör” olarak kabul edilen grubun içerisine katıldı.
Yakın zamanda Bimco’da başkan yardımcılığına seçilen Şadan Kaptanoğlu “Bunlar zorlu zamanlar, ancak çeşitliliğin işe yarayacağına olan inancımı hala koruyorum” dedi. Pazarların bu yıl ya da önümüzdeki yıl da düzelmesini beklemediğini ifade eden Kaptanoğlu, tankerlerin, kuruyük sektörüne nazaran daha iyi gitmesini beklediğini ifade etti.
Deniz Haber Ajansı- Ahmet ÖZDÜZGÜN
