Rusya, önümüzdeki yıl yürürlüğe girecek olan Avrupa Birliği'nin (AB) sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatına yönelik yasağı öncesinde, ikinci el gemiler ve ilk yerli yapım tankerlerini de ekleyerek, doğalgaz taşıyan gemilerden oluşan gizli filosunu sessizce genişletiyor. Denizcilik veri şirketi Windward'a göre, son altı ayda en az sekiz adet ikinci el LNG tankeri satıldı ve daha sonra Rus kargolarını taşımak için kullanıldı. Bu da filonun büyüklüğünü, Rusya'nın Zvezda tersanesinde inşa edilen iki yeni gemi de dahil olmak üzere 25 gemiye çıkarıyor.
Financial Times'in haberine göre, büyüyen filo, Moskova'nın 2027'de kısıtlamalar sıkılaştığında bile doğalgaz sevkiyatına devam etmesini sağlayacak. Bu durum, Rusya'nın Batı yaptırımlarından kaçınmak için kullandığı gizli petrol tankerleri filosu ile benzerlik taşıyor. Avrupa, Kremlin'in Ukrayna'daki savaşını finanse etmesine yardımcı olan fosil yakıt gelirlerini azaltmak amacıyla kademeli olarak sıkılaşan kısıtlamalar getirdi.
Yeni Enerji Geliştirme Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan Irina Mironova, "Petrol kaçakçılığı konusunda İran ve Venezuela'da emsaller vardı. Ancak yaptırım uygulandığı zamana kadar hiçbir ülke gaz üretiminde bu teknolojik ilerleme seviyesine ulaşmamıştı." diyerek bunun eşi benzeri görülmemiş bir olay olduğunu da sözlerine ekledi.
RUS LNG İTHALATINA YASAK
Bu yılın ilk yarısında Sibirya'daki Yamal tesisinin üretiminin neredeyse tamamını satın alan AB ülkelerinin, 2027'den itibaren Rusya'dan tüm LNG ithalatının yasaklanması bekleniyor. Novatek'in Arctic LNG 2 projesi de dahil olmak üzere bazı Rus LNG tesisleri zaten ayrı önlemler kapsamında yaptırımlara tabi tutuluyor. AB geçen hafta, Rus vatandaşlarına LNG tankerlerinin satışının Brüksel'e bildirilmesi gerektiğini söyledi, ancak Yunanistan'ın yoğun lobi faaliyetlerinin ardından AB tankerleriyle üçüncü ülkelere LNG taşımacılığını yasaklamaktan kaçındı. Rusya'nın petrol arama ve transferinde kullanılan gizli filosu, Batı sigorta ve evrak sistemlerinin dışında faaliyet gösteren binden fazla gemiden oluşurken, Moskova çok daha karmaşık gemiler olan doğalgaz taşıyıcıları alanına girmekte daha yavaş davrandı.
Rusya ayrıca uzak doğu kıyısındaki Zvezda tersanesinde ilk iki LNG taşıyıcı gemisini inşa etti. Bunlardan ilki olan Aleksey Kosygin, Aralık ayında devlet denizcilik devi Sovcomflot'a teslim edildikten sonra Arctic LNG 2'den kargo taşıyor. İkinci gemi olan Konstantin Posiet ise bu ay düzenlenen bir törenle adlandırıldı.
Özel sektöre ait Novatek, Rusya'nın LNG pazarında hakim konumda. Rusya'nın resmi istatistik kurumuna göre, amiral gemisi Sibirya tesisi Yamal, yaptırımlardan etkilenen Arctic LNG 2 tesisiyle birlikte ülkenin üretiminin yüzde 65'inden fazlasını karşılıyor. Devlet enerji devi Gazprom'a ait Rusya'nın uzak doğusundaki Sakhalin-2 projesi ise üretimin yüzde 30'unu karşılıyor. Yaptırımlardan etkilenmeyen tesislerden gelen hacimlerin büyük bir kısmı, Yunanistan'ın Dynagas, Japonya'nın Mitsui OSK ve Seapeak gibi uluslararası şirketlerden kiralanan tankerlerle taşınıyor. Ancak Batı'nın getirdiği kısıtlamalar dalgası, Moskova'yı çeşitlendirmeye zorladı.
TAŞIMACILIK YÖNTEMLERİNDEKİ ZORLUKLAR
Gizli LNG tankerleri çoğunlukla Dubai, Hong Kong ve Singapur gibi yetki alanlarında Rusya bağlantılı paravan şirketlere ait. Sık sık sinyalleri karıştırmak ve kargolarının menşelerini gizlemek için gemiden gemiye transferler yapmak da dahil olmak üzere, gizli petrol filosunun kullandığı aynı uygulamalara başvurmaktadırlar. Kurumsal istihbarat firması S-RM'nin direktörlerinden Septimus Knox, "Taktikler genel olarak aynı, ancak LNG taşımacılığının doğası gereği uygulama önemli ölçüde daha zor" diye belirtti.
"Elimizde daha az geminin mevcut olmasıyla beraber bu gemiler de daha nadir ve özel bir altyapı gerektiriyor," diyen Knox, "Eski püskü LNG tankerlerini aynı şekilde edinmek ve işletmek gerçekten mümkün değil; küresel filo çok daha küçük ve çok daha modern, gelişmiş LNG altyapısının büyük çoğunluğu Rusya ile ittifak halinde olmayan ülkelerde bulunuyor" diye de ekledi. Yüksek soğutma kapasitesine sahip gaz taşıyıcıları, dünyanın en özel gemileri arasında yer alıyor; inşa maliyetleri yaklaşık 300 milyon dolar ve gazı -162°C'de sıvı halde tutarak taşınmasını sağlayan karmaşık muhafaza sistemlerine sahipler.
Zorluklara ek olarak, Rusya'nın hayati önem taşıyan üretim tesisleri Arktik bölgesinde yer alması, yılın büyük bölümünde, gövdeleri kalın Arktik buzunun çarpmasından koruyan buz sınıfı gemilerin en azından en yakın yüzer depoya ulaşmasını gerektiriyor. Zvezda'da dört gemi daha inşa halinde bulunurken, Güney Kore'deki Hanwha tersanesinde altı adet buz sınıfı gemisinin teslimatı yaptırımlar nedeniyle engellenmiş durumda.
İKİNCİ EL GEMİLERE MUHTAÇ KALINABİLİR
Danışmanlık şirketi Drewry'nin denizcilik araştırmaları direktörü Navin Kumar, Fransız şirketi GTT'nin gaz basıncını korumak için kullanılan son derece özel muhafaza sistemlerinin üretiminde neredeyse tekel konumunda olması nedeniyle Rusya'nın yakında kendi gemilerini inşa etmekte zorlanabileceğini söyledi. GTT, Ocak 2023'te AB yaptırımları nedeniyle Rusya ile olan tüm sözleşmelerini askıya alacağını açıklamıştı. Rusya kendi güvenlik sistemini geliştirebilse bile, gemiler için teknik standartları belirleyen ve onaylayan Uluslararası Denizcilik Örgütü ve sınıflandırma kuruluşlarından onay alması gerekecek.
Kumar, bunun uzun ve zahmetli bir süreç olacağını ve muhtemelen Moskova'yı ikinci el piyasasından daha fazla gemi temin etmeye zorlayacağını söyledi. Büyük bir doğalgaz taşıma şirketi olan Exmar'ın CEO'su Carl-Antoine Saverys, Exmar'ın, grubunun yüzer doğalgaz depolama gemilerine dönüştürdüğü ikinci el LNG taşıyıcıları için Rus alıcılarla rekabet ettiğini belirtti. Saverys, "Piyasaya çok sayıda eski gemi çıktığından dolayı bunların bir kısmının Rus filosuna gideceğine inanıyorum," diye bildirdi.
DENİZ HABER AJANSI
