İngiltere’nin başkenti Londra’da, Hürmüz Boğazı’nı yeniden geçişlere açmak amacıyla çevrimiçi bir zirve gerçekleştirildi. Zirve, ABD’nin katılım sağlamadığı bir ortamda, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper’ın başkanlığında yapıldı. Fransa, Almanya, Kanada, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan’ın da aralarında bulunduğu yaklaşık 40 ülke, bu önemli toplantıda yer aldı.

İran'ın Etkileri ve Zirve Hedefleri

Zirvenin açılışında konuşan Yvette Cooper, İran’ın uluslararası deniz taşımacılığını tehlikeye atarak küresel ekonomiyi rehin aldığını belirtti. Cooper, zirve boyunca diplomatik ve uluslararası planlama tedbirlerine odaklanacaklarını ifade etti. Bu bağlamda, tüm diplomatik ve ekonomik araçların seferber edilmesi, güven artırıcı çalışmaların yapılması ve mahsur kalan gemi ve denizcilerin güvenliğinin sağlanması için küresel koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.

Cooper, İran’ın eylemlerinin yalnızca enerji fiyatları ve yaşam maliyetlerini değil, aynı zamanda küresel ekonomik güvenliği de olumsuz etkilediğini vurguladı. Dünya Bankası verilerine göre, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının dünya genelinde 9 milyon kişiyi gıda güvensizliği riskiyle karşı karşıya bırakabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının acil bir gereklilik olduğunu dile getirdi.

Gemi Geçişleri ve Güvenlik Durumu

Toplantıda, son 24 saat içerisinde 25 geminin boğazı geçtiği, normalde bu sayının 150 civarında olduğu ifade edildi. İran’ın bu kritik rotayı abluka altına almasının etkisiyle gemi geçişlerinin azaldığı belirtildi. Cooper, boğazın neredeyse tamamen kapatılması nedeniyle yaklaşık 2 bin geminin mahsur kaldığını ve bölgede 20 bin denizcinin bulunduğunu açıkladı.

İngiltere, önümüzdeki hafta askeri planlamacıların bir toplantısına da ev sahipliği yapacağını duyurdu. 7 Nisan’da yapılacak toplantıda, askeri planlamacıların kolektif savunma kapasitelerini nasıl harekete geçireceklerine dair görüşmeler yapılacak. Özellikle İran tarafından yerleştirilmiş olabileceği değerlendirilen mayınların temizlenmesi gibi konuların gündeme geleceği ifade edildi.

Güvenlik Garantileri ve Koordinasyon İhtiyacı

Fransa Silahlı Kuvvetler Sözcüsü Guillaume Vernet, Hürmüz Boğazı ile ilgili süreçlerin çok aşamalı olacağını ve düşmanlıkların sona ermeden güvenli bir çözüm sağlanamayacağını belirtti. Toplantıların temel amacının gemi sahiplerine bölgeden geçmenin güvenli olduğunu inandırmak ve sigorta primlerini düşürmek olduğunu aktardı. Vernet, İran ile koordinasyon sağlanmadan güvenlik garantilerinin mümkün olmadığını ifade etti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kore’de yaptığı açıklamada, askeri güçle boğazın ele geçirilmesinin gerçekçi olmadığını ve bu yöntemin belirsiz bir süre alacağını dile getirdi.

Trump'ın Açıklamaları

İran, ABD ve İsrail'in saldırıları sonucu boğazı kapatmış, ABD Başkanı Donald Trump ise, "Boğazın doğal olarak açılabileceğini ve su yoluna bağımlı ülkelerin bunu sağlamakla sorumlu olduğunu, Hürmüz Boğazı'nı kullanan diğer ülkelerin biraz gecikmiş cesaret göstermesini ve su yolunu kendi kontrollerine alması gerektiğini" ifade etmişti.

DENİZ HABER AJANSI