Kayhan, yaptığı açıklamada, özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında basın yayın organlarında deniz çekilmesi haberlerinin yer aldığını anımsattı. Bu haberlerin, tedirginlik yaşanmasına neden olduğunu ifade eden Kayhan, ”Bu da meteorolojik hadiselerin günlük yaşamda ne gibi etkiler oluşturduğunu anlamada çok önemli bir örnek” dedi.
“Belli zamanlarda dünyanın belli yerlerinde bu tür hadiseler oluyor” diyen Kayhan, “Dünyanın bazı bölgelerinde belli zamanlarda yaşanan basınç ve rüzgar etkileri incelenirse bunların deniz yüzeyinin şekillenmesinde en önemli faktör olduğu iyi anlaşılır” diye konuştu.
Azor yüksek basıncının, Türkiye ve Balkanlar üzerinde her yıl bu mevsimde etkili olduğunu belirten Kayhan, bu basınç alanının hava kirliliğinin oluşmasında da önemli etkileri olduğunu söyledi. Azor Yüksek Basıncı'nın Trakya üzerinde çok fazla kalması durumunda, Doğu Akdeniz ve Güney Akdeniz'de de alçak basınç sistemi oluştuğunu anlatan Kayhan, şöyle devam etti:
“Yüksek basınç sisteminde, atmosferdeki hareket aşağıya doğrudur ve dışa doğru bir rüzgar yükü vardı. Alçak basınç sisteminde ise hava akımı atmosferin üst seviyelerine doğru, rüzgar yükü de yukarı doğrudur. Bu, atmosferde her zaman olabilen olaydır. Trakya'daki yüksek basınç, Güneydoğu Akdeniz'deki alçak basınç sisteminin mevcudiyeti varken deniz seviyesinin dengede olması mümkün değildir. Neden? Her iki basınç sistemi arasındaki basınç farkı 16 milibar. 16 milibar basınç 1 metre kareye 160 kilogram ekstra yük demektir. Bir de rüzgar yükü var. 160 kilogram yük ise 16 santimetre su kalınlığındaki suyu hareket ettirebilir. Yani, bu iki sistemin etkili olduğu saha arasında sadece net basınç yükünden dolayı 16 santimetre çekilme olması gerekir. Fizik kuralıdır bu.
Bir de rüzgar yükü var. Yüksek basınç sisteminde oluşan poyrazın ve yıldızdan esen rüzgarın deniz yüzeyine yapmış olduğu rüzgar yükü basınç alanlarından kaynaklanan yükten daha fazladır. Yani, bu bölgedeki suda düşey olarak 40-50 santimetre bir çekilme olması doğaldır.”
“OLMAZSA BİR ANORMALLİK VAR DEMEKTİR”
Deniz çekilmesinin yaşanmaması durumunda bir anormallik olduğunun düşünülebileceğini ifade eden Kayhan, “Bir yüksek basınç var bir de alçak basınç. Buna rağmen hiçbir şey olmuyorsa burada bir anormallik var demektir. Kasımdan başlayarak bugüne kadar bölgede etkili olan sistem bu dur” diye konuştu.
Su çekilmelerinin çok belirgin olmasını sağlayan temel faktörün yüksek basınç ve alçak basınç sistemlerinin uzun bir süre yerlerinde sabitlenmesi olduğunu ifade eden Kayhan, bu nedenle sudaki alçalmanın yavaş yavaş meydana geldiğini anlattı.
“Bunu çok basit bir örnekle vatandaşlar evinde deneyebilir” diyen Kayhan, şunları kaydetti:
“Vatandaşlar, bir leğene su koysunlar. Leğenin bir tarafına saç kurutma makinesiyle yüksek basınç oluştursunlar, diğer tarafında elektrik süpürgesiyle alçak basınç oluştursunlar. Yalnız, bu cihazlar elektrikli olduğu için suya değmemesi gerekiyor. Leğenin içerisindeki su yüzeyinin hareketinin düzgün olmadığı görülecektir. Elektrik süpürgesinin tutulduğu bölümdeki su seviyesinin diğer yere göre daha yüksek olduğu fark edilecektir. Deniz çekilmesi olayı kısaca budur.”
