ABD ile İran’ın, dünya deniz yoluyla taşınan petrolünün yaklaşık dörtte birinin geçtiği bir boğaz olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen abluka altına almasıyla, denizcilik şirketleri taşıma kapasitesini artırmak için yarışa girmiş durumda. Bu yarış özellikle, sefer başına yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyabilen çok büyük ham petrol tankerlerinde (VLCC) yoğunlaşıyor.
Siparişlerdeki bu hareketlilik, küresel deniz taşımacılığı üzerindeki baskının arttığı bir dönemde geliyor. Boğazın haftadır büyük ölçüde kapalı ve bu durum ham petrol fiyatlarını tarihi zirvelere taşıdı. Tankerler, Basra Körfezi üzerinden riskli yolculuklardan kaçınmak için daha uzun rotalar izliyor; bu da yaşlanan gemiler nedeniyle zaten sıkışık olan filolar üzerindeki baskıyı artırıyor ve arzı daha da zorluyor.
Ancak bu aksama, güçlü kapasite, daha düşük maliyetler ve daha kısa teslim sürelerinden yararlanan Çinli gemi inşacıları için yeni fırsatlar yaratıyor. Son haftalarda en az iki İsviçreli firma ve Singapur merkezli bir şirket, Çin tersanelerine VLCC siparişi verdi.
Uzun süredir Güney Kore tersanelerine dayanan İsviçreli Advantage Tankers, Çin’de 307.000 deadweight tonluk iki VLCC için sipariş verdi. Sektör dergisi China Ship Survey’in geçen perşembe günü bildirdiğine göre, gemilerin sırasıyla 2028’in ikinci çeyreğinde ve 2029’un üçüncü çeyreğinde teslim edilmesi planlanıyor; ancak fiyat bilgisi açıklanmadı.
Bu arada, dünyanın önde gelen bağımsız emtia tüccarlarından biri olan Cenevre merkezli Mercuria Energy Group, Çin’de toplam değeri yaklaşık 650 milyon ABD doları olan gemi inşa sözleşmeleri imzaladı. Aynı dergiye göre bu sipariş, 2029’a kadar teslim edilmesi beklenen dört adede kadar VLCC ile iki LR2 ürün tankerini kapsıyor. Söz konusu dergi, devlet destekli bir denizcilik kuruluşu olan China Classification Society ile bağlantılı.
Çinli gemi inşa patronu Ren Yuanlin tarafından desteklenen Singapur merkezli Yangzijiang Maritime Development ise, büyük tanker segmentine ilk adımı olarak sekiz VLCC siparişi verdi. Şirket bildirimlerine göre teslimatlar 2028 ile 2030 yılları arasında planlanıyor.
Mevcut projeler de bu gelişmelerden yararlanıyor. İsviçreli Advantage Tankers’ın, Jiangsu eyaletindeki bir tersanede inşa edilmekte olan 319.000 deadweight tonluk bir VLCC’si zaten bulunuyordu; Advantage Visual adlı bu geminin bu yılın dördüncü çeyreğinde teslim edilmesi bekleniyor.
Emtia tüccarı Trafigura’dan yaklaşık 119 milyon ABD dolarına satın alınan bu geminin değeri, China Ship Survey’e göre şu anda yaklaşık 152 milyon ABD dolarına yükselmiş durumda.
Artan taleple birlikte navlun ücretleri de sert yükseldi. VesselValue verilerine göre, VLCC’ler için günlük kiralama ücretleri geçen hafta yaklaşık 234.700 ABD dolarına çıktı; bu, bir önceki haftaya göre yüzde 3,4’lük artış anlamına geliyor.
Çin’in denizcilik sektörü artık küresel gemi inşa siparişlerinde, Güney Kore gibi yerleşik oyuncuları geride bırakarak baskın konuma gelmiş durumda. Clarkson Research verilerine göre, ülke geçen yıl tüm sözleşmelerin yaklaşık üçte ikisini kazandı. Güney Kore’nin payı ise yüzde 10’un biraz üzerinde kaldı.
DENİZ HABER AJANSI
