Türk yat ve tekne endüstrisi, Bosphorus Boat Show’da buluşacak. Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği (YATED) tarafından düzenlenen fuar, 17-25 Ekim tarihlerinde Ataköy Marina’da sektör temsilcileri ile vatandaşları ağırlayacak. Bir denizcilik festivali havasında yapılması planlanan fuarda ziyaretçiler için deneme seyirleri, su sporları, kano ve farklı etkinlikler öngörülüyor.

Etkinlik öncesinde basın mensuplarıyla bir araya gelerek fuar ve sektör hakkında bilgi veren YATED Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bekiroğlu, denizciliğin yalnızca yüksek gelir grubunun ulaştığı bir alan olmaması gerektiğini vurguladı.

ABD'den gelen talebin de etkisiyle Türkiye süper yat ihracatında dünyada ikinci sıraya yerleşti. Buna karşın iç pazarda KDV ve ÖTV yükü, kur baskısı ve bağlama yeri yetersizliği küçük tekne üreticilerini çıkmaza sürükledi. YATED Başkanı Murat Bekiroğlu, yerli üreticinin desteklenmesini istedi.

Türkiye yat ve tekne en­düstrisi, ihracat odak­lı süper yat üretiminde küresel ölçekte yükselişini sürdürürken, iç pazara çalışan kü­çük ve orta ölçekli üreticiler ağır bir daralma yaşıyor. 24 metre ve üzerindeki süper yat üretimin­de dünyada ikinci sıraya yükselen sektör, 141 projeyle üretim hattındaki gücünü ortaya koyu­yor.

Ancak 5-15 metre aralığın­daki tekneleri üreten yerli firmalar, yeniden uygulamaya alınan vergi yükü, döviz kurunun baskılanması ve daralan iç talep ne­deniyle ayakta kalmakta zorla­nıyor. Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği (YATED) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bekiroğlu, 17 Ekim'de başlayacak Boat Show öncesi düzenlediği basın toplantısında, Türkiye'nin yüksek katma değerli yat üretimindeki ba­şarısının küçük tekne imalatçı­larına da yayılması gerektiğini belirterek, yerli üreticinin desteklenmesi çağrısı yaptı.

Türkiye'nin yat üretiminde son 15 yılda önemli mesafe katettiğini belirten Bekiroğlu, 24 metre ve üzerindeki süper yat segmentinde İtalya'nın ardından ikinci sıraya yükseldiklerini söyledi. Türkiye'nin birkaç yıl önce üçüncü sırada bulun­duğunu ve Hollanda'yı geride bıraktığını kaydeden Bekiroğ­lu, İtalya'nın 562 projeyle ilk sırada yer aldığını dile getirdi.

Vergi önce bayraklar kırmızı beyaza dönmüştü

Süper yat üretiminin büyük ölçüde ihracata yönelik çalıştığını ve Türkiye'ye önemli döviz girdisi sağladığını anlatan Bekiroğlu, özellikle Avrupa ve ABD'nin sektörün ana pazarları arasında bulunduğunu kaydetti.

Büyük yat üreticilerinin uluslararası pazarlara çalışması sayesinde kur kaynaklı baskıyı bir ölçüde yönetebildiğini belirten Bekiroğlu, aynı koşulların iç pazara bağımlı üreticiler için geçerli olmadığını kaydetti. Son yıllarda Türkiye'de 5-15 metre uzunluğunda tekne üreten çok sayıda küçük ve orta ölçekli üreticisinin ortaya çıktığını aktaran Bekiroğlu, bu firmaların ağırlıklı olarak yerli talebe göre yatırım yaptığını ifade etti. Ancak iç pazarın daralma­sıyla birlikte üreticilerin ciddi bir darboğaza girdiğini belirten Bekiroğlu, bazı firmaların iflas noktasına geldiğine dikkat çekti.

İç pazardaki daralmanın temel nedenleri arasında vergi yükü ve döviz kurundaki gelişmelerin öne çıktığını kaydeden Bekiroğlu, geçmişte sektörün girişimleriyle tekne alımındaki ÖTV'nin sıfırlanması ve KDV'nin yüzde 1'e indirilmesinin talebi desteklediğini söyledi. Bu dönemde yaklaşık 7 bin 500 teknenin Türk bayrağına geçtiğini hatırlatan Bekiroğlu, vergi düzenleme­lerinin hem tekne alımını hem de denizcilik sektöründeki tica­ri hareketliliği etkilediğini dile getirdi.

Geçen yıl vergi yükünün yeniden artırılmasının yerli üreticiyi zorladığını ifade eden Be­kiroğlu, KDV ve ÖTV'nin birlikte uygulanmasının tekne fiyatlarını yukarı çektiğini belirtti. Vergi yükünün fiyatlara yansımasının talebi baskıladığını vurgulayan Bekiroğlu, kurun baskılanması nedeniyle yerli üreticinin ulusla­rarası rekabet gücünün de zayıf­ladığını söyledi.

Vergi geliri artışı yerine kayıp riski

Vergi uygulamalarının yeni­den değerlendirilmesi gerektiğini savunan Bekiroğlu, yüksek vergi yükünün tüketiciyi ve üreticiyi zorlamasının yanı sıra kamu gelirleri açısından da olumsuz sonuçlar doğurabileceğine işaret etti. Tekne alımında Türk bayrağına geçişi teşvik eden önceki düzenlemelerin sektör­de hareketlilik yarattığını belirten Bekiroğlu, mevcut koşullarda tekne alımının zorlaşmasının kayıtlı ekonomik faaliyetleri de olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Bekiroğlu, küçük tekne üreticilerinin desteklenmesinin yalnızca imalatçı firmaların ayakta kalması açısından değil, sektörün ihracat kapasitesinin geliştirilmesi bakımından da önemli olduğunu söyledi. İç pa­zarda güç kazanan firmaların zamanla yurt dışına açılabileceğini kaydeden Bekiroğlu, Türkiye'nin yalnızca büyük yat üretiminde değil, farklı tekne segmentlerin­de de küresel rekabet gücünü ar­tırması gerektiğini vurguladı.

135 bin tekneye 26 bin bağlama yeri

Sektörün önündeki bir diğer önemli sorun ise marina ve bağ­lama kapasitesindeki yetersizlik. Türkiye'de irili ufaklı yaklaşık 135 bin tekne bulunduğunu, buna karşılık bağlama kapasitesinin yaklaşık 26 bin seviyesinde kaldığını belirten Bekiroğlu, altyapı eksikliğinin tekne sahipleri için maliyetleri artırdığını söyledi.

Yeni marina yatırımlarının yanı sıra mevcut balıkçı barınaklarının uygun bölümlerinin değerlendirilmesini ve kuru bağlama alanlarının yaygınlaştırılmasını öneren Bekiroğlu, kooperatiflerle iş birliği yapılarak küçük tekneler için daha erişilebilir bağlama imkânları oluşturulabileceğini ifade etti.

Marina yatırımlarının bölgesel kalkınma ve çevre temizliği açısından da önem taşıdığına dikkat çeken Bekiroğlu, yeni kapasite planlamasında Ege ve Akdeniz kıyılarının öncelikli de­ğerlendirilmesi gerektiğini savundu. Özellikle İzmir'den Kaş'a uzanan kıyı şeridindeki ihtiyacın dikkate alınması gerektiğini be­lirten Bekiroğlu, uygun alanlarda yapılacak yatırımların denizcilik faaliyetlerini daha düzenli hale getirebileceğini kaydetti.

Paslanmaza ek vergi tekne üretimini de etkiledi

Yatçılığın yalnızca tekne üretiminden ibaret olmadığını vurgulayan Bekiroğlu, bir yatın üretildikten sonra 20- 30 yıl boyunca ekonominin farklı alanlarına katkı sağladığını belirtti. Marina işletmeciliğinden bakım-onarıma, akaryakıttan sigortaya, kumanyadan konaklamaya kadar uzanan geniş bir hizmet ağının yatçılıkla birlikte büyüdüğünü ifade eden Bekiroğlu, Türkiye'nin refit ve yat turizmi alanlarında da önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.

Sektörde yerlilik oranının her geçen yıl arttığını belirten Bekiroğlu, polyester, paslanmaz ekipman ve su yapıcı gibi ürünlerde yerli üretimin geliştiğine dikkat çekti. Bununla birlikte paslanmaz çelik ürünlere yönelik ek vergilerin maliyetleri etkilediğini belirten Bekiroğlu, rekabet gücünün korunması için girdi maliyetlerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Bosphorus Boat Show 17 Ekim'de başlıyor

Sektörün üretimden ihracata, yan sanayiden marina işletmeciliğine uzanan geniş ekosistemi, 17-25 Ekim 2026 tarihlerinde Ataköy Marina'da düzenlenecek Bosphorus Boat Show'da buluşacak. YATED tarafından organize edilen fuarda 120 firma, yaklaşık 200 tekne ve 500'ün üzerinde markanın yer alması planlanıyor. Bekiroğlu, fuarın yalnızca ürünlerin sergilendiği bir organizasyon değil, yerli üreticilerin desteklendiği ve sektörün tüm paydaşlarının bir araya geldiği bir buluşma merkezi olmasını hedeflediklerini belirtti.

DENİZ HABER AJANSI